موهای لخت قاتل خونسرد- یادداشت هوشنگ گلمکانی درباره خاویر باردم
قاتل خاموش و عجیب سرزمینی برای پیرمردها نیست>را از ( Live Flesh پدرو آلمودووار، ۱۹۹۷) به عنوان یك بازیگر خوب با حضوری جذاب و توجهبرانگیز بهجا آوردم. شاید حتی حضور او باعث شده كه آن فیلم برایم بهترین فیلم آلمودووار باشد؛ فیلمسازی كه دوست نمیدارم! پیش از آن فیلم معروف دیگری نداشت.
توی این فیلم نقش پلیسی را داشت كه از تبهكاری تیر میخورد و برای همیشه ناچار به استفاده از صندلی چرخدار میشود. با همسر سابق همان تبهكار ازدواج میكند، قهرمان بسكتبال معلولان میشود و همان تبهكار پس از آزادی از زندان به سراغش میآید. خاویر باردم این فرازونشیبها را خوب از كار درآورده بود اما مثل بیشتر بازیگران خوب و محبوب، خودش هم بدون هیچ تلاشی، با آن دماغ لهیدهاش، حضوری گرم و جذاب بر پرده دارد.
پیش از آنكه شب فرا رسد، Collateral ، دریای درون، ارواح گویا و اخیراً عشق سالهای وبا كه از كارهای مشهورش هستند، اما توی مطالب این سالها كمتر اشارهای به یك فیلم دیدنی او شده: رقصنده طبقه بالا ۲۰۰۲۲) كه ضمناً اولین ساختهِ جان مالكوویچ در مقام كارگردان هم هست. توی همه این فیلمها، بازی و اصلاً حضور باردم یك مشخصه بارز آنها بوده و حالا هم این همه بابت بازیاش در نقش آنتون چیگور قاتل خونسرد مزدور <سرزمینی برای پیرمردها نیست> تحسین نثارش میكنند، كاندیدای دریافت اسكار شده و شاید جایزه هم بگیرد، اما به نظرم برادران كوئن از همهِ تواناییهای باردم و همهِ ظرفیتهای این نقش نتوانستهاند استفاده كنند؛ در حالی كه مثلاً استفادهشان از عنصر سكوت، فوقالعاده است. حركتهای آرام، چهرهِ بیحالت و سنگی خاویر باردم هم قرار است بخشی از این دنیای بیاحساس و سنگی باشد، اما انتخاب كوئنها و اجرای باردم، نتیجهِ كار را بسیار دور از یك شاهكار نگه میدارد؛ نقشی كه قابلیت شاهكار شدن را داشته است.
انتخاب عنصر سكوت به جای افكت و موسیقی برای پسزمینهِ صوتی فیلم، خوب جواب داده اما سردی و سكون باردم، از آنتون چیگور یك موجود دوبعدی ساخته، در حالی كه این نقش، میتوانست به قول جوانها، صحنه را بتركاند! بحث مفصل و جزئیاتش كه در این یادداشت نمیگنجد، اما فكر می كنم یكی از دلایل جذاب نبودن حضور باردم بر پرده، این بار انتخاب آرایش موی اوست. این موی لخت و بیحالت، چیری به این نقش اضافه نمیكند.
نمیشود گفت كه این موهای بیحالت هم بخشی از همان چهرهِ بیحالت است. بالاخره هر انتخابی باید تأثیر مثبتی داشته باشد، نه اینكه نقش را خنثی كند. لطفاً به موهایش نگاه كنید... متأسفانه بنده پیشنهاد جایگزین ندارم!
منبع : روزنامه اعتماد ملی