جوکری که خالقش را کُشت
}جواد رهبر{
وقتی جسد هیث لجر 28 ساله را در روز 22 ژانویه 2008 در آپارتمانش در نیویورک پیدا کردند، جک نیکلسن در اولین واکنش رسمیاش گفت: "بهاش در مورد آخر و عاقبتِ بازی کردن در نقش جوکر هشدار داده بودم." هرچه باشد نیکلسن در فیلم «بتمن» (1989) ساخته تیم برتون بازی در نقش جوکر را تجربه کرده بود و به قول خودش هم تا مدتها درگیر دنیای این شخصیت عجیب و غریب بوده. تازه اگر در شخصیت جوکری که نیکلسن خلق کرده دقیق شویم میبینیم که تیم برتون بیشتر سعی کرده تا جنبههای بازیگوشانه و شیطنتآمیز شخصیت جوکر را وارد دنیای فانتزی فیلماش بکند و جوکری که در آن فیلم میبینیم به موجودی شبیه است که اسیر دست وسوسههای شیطانی ست اما جوکری که مدنظر کریستوفر نولان، کارگردان «شوالیه تاریکی»، بوده چیزی جز تجسم عینی شیطان نیست. جوکری که هیث لجر با ظرافت تمام به تصویر میکشد آن قدر جسارت دارد که برگردد و به بتمن بگوید که خیلی به خودش ننازد چون به هر حال به چشمان مردم شهر هر دوی آنها موجوداتی عجیب و غریب و جداافتادهاند. جوکر حاضر در «شوالیه تاریکی»، با آن لهجه تگزاسی و گریم دلقکوارش که حالا پرُرنگتر از قبل شده، مثل گربهای که با موشی بازی میکند بتمن را سر میدواند اما به قول خودش حیفاش میآید بتمن را بکشد چون معتقد است زندگیاش بدون وجود بتمن خیلی یکنواخت و خستهکننده خواهد شد؛ برای همین است که مدام بتمن را سر دوراهیهای دشواری قرار میدهد و نقشههایش را هم آن قدر دقیق میچیند که بتمن هر کاری میکند باز هم شکست خورده ماجراست. هر چه باشد جوکر از روز اول دشمن قسمخورده بتمن بوده و آن قدر باهوش و زیرک است که میتواند بانکی را خالی کند، شهر را به آتش بکشد و دست آخر هم قِسر در برود؛ اکثر اوقات هم تنها ردی که از او برجا میماند صدای خندهاش است که مو به تن آدم سیخ میکند.
خیلی پیش از آنکه نولان هیث لجر را برای ایفای نقش جوکر در نظر بگیرد لجر امتحانش را به عنوان یک بازیگر شش دانگ و حرفهای پس داده بود و تا آن حد اوج گرفته بود که آنگ لی کارگردان فیلم «کوهستان بروکبک» (2005) بازی او در این فیلم را با بازیهای افسانهای مارلون براندو مقایسه کند. از همان زمان بود که متوجه شدیم لجر چقدر دوست دارد در نقشهایش غرق شود. این بار هم داستان همان بود؛ هیث خودش را یک ماه در اتاقی حبس کرد و روی وضعیت بدنی، صدا و شخصیتپردازی جوکر کار کرد و از نتایج تمرینهایش یادداشت برداشت.
خبر مرگ لجر که پخش شد خیلیها گفتند که همین نقش جوکر بلای جان لجر شده چون به قول خودش مدتها بعد از اتمام کار فیلمبرداری خواب درست و حسابی نداشته و دست آخر هم مصرف بیش از حد داروهای آرامشبخش و خوابآور کار دستش داد. البته خیلیها مرگ او را به جدایی از نامزدش میشل ویلیامز مرتبط میدانستند اما حالا که فیلم را میبینیم ما هم انگار دلمان میخواهد گناه مرگ هنرپیشه آتیهدار استرالیایی را به گردن جوکر بیندازیم؛ مثل اینکه جوکر میخواست با قربانی کردن لجر پرونده جُرم و جنایتهای خودش را تکمیل کرده باشد.
منبع: همشهري جوان
